Vroeg signaleren, samen handelen

De VoorleesExpress ondersteunt gezinnen waar thuis weinig wordt voorgelezen of waar taal minder vanzelfsprekend is. Een vrijwilliger komt een aantal weken thuis om voor te lezen en ouders te laten zien hoe zij zelf met boeken en taal aan de slag kunnen. Zo krijgen kinderen én ouders meer plezier in taal.

Marloes is het aanspreekpunt voor de VoorleesExpress binnen de school. Ze werkt nauw samen met pedagogisch medewerkers van de voorschool. “Zij zien vaak al heel vroeg welke kinderen opgroeien in een omgeving waar taal minder vanzelfsprekend is,” legt ze uit. “Hoe eerder je erbij bent, hoe beter. Taalontwikkeling begint namelijk al ver vóórdat een kind naar school gaat.”

Een minder talige omgeving herken je niet altijd meteen, maar er zijn signalen. “Je ziet het bijvoorbeeld in de interactie tussen ouder en kind,” zegt Marloes. “Als ouders vooral in commandotaal spreken – ‘doe dit, doe dat’ – en weinig echte gesprekken voeren, dan krijgen kinderen minder taal mee.” Ook het (niet) lezen thuis is een belangrijke indicator. “Onze kleuters krijgen elke week een boekje mee naar huis. Als dat boekje steeds ongeopend terugkomt, ga je je afvragen wat er speelt.”   

De kracht van een positieve benadering

Het gesprek aangaan met ouders vraagt om zorgvuldigheid. “We benaderen ouders altijd positief,” benadrukt Marloes. “We vertellen wat het hun kind kan opleveren: een goede start op school, beter mee kunnen komen in de klas en later meer kansen.” Tegelijkertijd merkt ze dat er soms drempels zijn. “Niet alle ouders vinden het prettig om iemand thuis te ontvangen. Daar zit schroom.”

Juist daar ligt de kracht van de VoorleesExpress. Gezinnen krijgen een vrijwilliger die thuis voorleest en ouders laat zien hoe ze zelf met boeken en taal aan de slag kunnen. “Het is niet alleen goed voor het kind,” zegt Marloes. “Ook ouders leren hoe belangrijk voorlezen is en hoe ze dat kunnen doen, zelfs als ze zelf moeite hebben met taal.”  

Taalplezier aan de keukentafel

De ervaring leert dat het voorlezen thuis meer doet dan alleen de woordenschat vergroten. Het brengt ook rust en verbinding in het gezin. Door samen met boeken bezig te zijn, ontdekken ouders en kinderen dat taal leuk kan zijn. Het voorleesmoment wordt een vast ritueel, een moment van aandacht.

Dat sluit naadloos aan bij wat er op school gebeurt. In de kleutergroepen wordt dagelijks voorgelezen, vaak interactief en in groepsverband. Prentenboeken worden groot geprojecteerd op het digibord, zodat alle kinderen goed kunnen meekijken. “We betrekken de kinderen actief bij het verhaal,” vertelt Marloes. “Juist kinderen die extra ondersteuning nodig hebben bij taal, leren zo van hun klasgenoten.”  

Zichtbare vooruitgang

De impact van de extra aandacht voor taal is volgens Marloes duidelijk zichtbaar. “Kinderen die meedoen met de VoorleesExpress krijgen meer interesse in boeken. Hun concentratie groeit, hun woordenschat wordt groter en ze doen actiever mee tijdens het voorlezen.” Ze ziet hoe kinderen verhalen steeds beter gaan begrijpen. “Ze ontdekken dat een verhaal spannend of grappig kan zijn. Dat het léuk is.”

En dat plezier is misschien wel het belangrijkste. “Als kinderen plezier hebben in taal, willen ze vanzelf meer,” zegt Marloes. “Dan gaan ze nieuwe woorden oppikken en zelf verhalen bedenken. Voorlezen is een belangrijke basis voor kennis.”   

Samen werken aan gelijke kansen

Obs Angelslo staat in een wijk met veel gezinnen met uiteenlopende achtergronden: mensen met een migratieachtergrond, vluchtelingen, eenoudergezinnen en gezinnen met financiële uitdagingen. “We krijgen extra middelen, omdat we weten dat de opgave hier groot is,” vertelt Marloes. “Maar uiteindelijk draait het om wat we samen doen.”

De samenwerking tussen school, voorschool en bibliotheek is daarbij onmisbaar. Door kennis te delen, gezinnen op tijd te bereiken en ouders stap voor stap mee te nemen, ontstaat er ruimte voor groei.

“Ons motto is: hoe meer een kind weet, hoe makkelijker het nieuwe dingen leert,” zegt Marloes. “Met de VoorleesExpress geven we kinderen en ouders een steuntje in de rug. En dat kan echt het verschil maken.”   

Tip voor professionals die werken met jonge kinderen

Werk je met jonge kinderen, bijvoorbeeld als leerkracht, pedagogisch medewerker of medewerker van het consultatiebureau? Dan kun je een belangrijke rol spelen in het signaleren van taalachterstanden en het ondersteunen van gezinnen.

Marloes’ advies is helder: “Ga ermee aan de slag. Neem contact op met de bibliotheek en ontdek hoe eenvoudig het is om gezinnen aan te melden voor de VoorleesExpress. De drempel is laag en je staat er niet alleen voor.”

De VoorleesExpress is er voor gezinnen die wel een steuntje in de rug kunnen gebruiken bij taal en voorlezen. “De impact is echt groot,” zegt Marloes. “En daar doe je het uiteindelijk voor: kinderen een sterke start geven.”  

Wil je meer weten over de leesbevorderingsprogramma’s binnen Ik lees, ik doe mee?

Ik lees, ik doe mee wordt mede mogelijk gemaakt door de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe II.

Neem contact op met de Bibliotheek in jouw buurt en ontdek wat er mogelijk is. Want elke letter telt voor later.